Enkele weken geleden hadden Fred van den Beemt en auteur een ontmoeting met een actieve schoolklas bij het ‘echte’ hunebed van Steenbergen.

Achtergrond: Steenbergen en haar hunebed of hunebedden?
Het dorp Steenbergen dankt haar naam aan het hunebed dat er staat. Want toen het dorp een naam kreeg werd er gedacht aan de berg met stenen die in het dorp lag. Een andere veel voorkomende naam is ‘steenhopen’. Dus wanneer een plaatsnaam of straatnaam ‘steenbergen’ of ‘steenhopen’ in de naam heeft dan is een hunebed niet ver weg!

Het hunebed van Steenbergen staat te boek als hunebed D1. Dit is het meest noordelijk gelegen hunebed van Drenthe. Dit hunebed is 11,6 meter lang, heeft 12 zijstenen en 6 dekstenen. Het hunebed is gelegen in een klein bosschage, aan een zandweg naast een boerenland. Dit alles in de kop van het mooie Drenthe.

steenbergen2Afb. 1. De ligging van hunebed D1 te Steenbergen

Vlak bij dit ‘echte’ hunebed ligt een steenhoop dat door veel mensen aangezien wordt voor een hunebed, alleen heeft deze niet de typische vorm van een hunebed. Maar het is wel een bouwwerk van keien. Dit bouwwerk is gemaakt door een boer uit de omgeving die ‘iets’ wilde doen met de stenen die hij op zijn akker vond.

steenbergen3
Afb. 2. Het nep-hunebed te Steenbergen (bron: http://www.hunebedden.nl/d01.htm)

Het educatieve programma op school

De school waar het educatieve programma werd gedraaid is groep 7/8 van OBS De Veenpluis uit Zevenhuizen. Een week voordat de kinderen van deze klas een bezoek brachten aan het hunebed in Steenbergen kwam Fred van der Beemt bij de school op bezoek om de kinderen te leren over de ijstijden en de hunebedden.
Daar legde Fred uit hoe belangrijk de ijstijden waren voor het ontstaan van Drenthe en hoe deze ijstijden ervoor gezorgd hebben dat er heel veel diverse soorten zwerfstenen te vinden zijn in het noorden van Nederland.
Daarna verteld Fred over de hunebedbouwers, hoe zij woonden, hoe zij aan eten kwamen en ook hoe de hunebedbouwers hun doden begroeven in de hunebedden.
Fred vertelde over de ijstijden en de hunebedden zodat de kinderen weten wat de termen inhouden, maar ook om de kinderen voor te bereiden op wat ze gaan zien wanneer ze zelf een bezoek gaan brengen aan een hunebed.

steenbergen4
Afb. 3. Fred van der Beemt geeft op school uitleg over het aardewerk van de hunebedbouwers.

Op bezoek bij D1: Een ontmoeting met een hunebedbouwster
Nadat de kinderen van Fred van der Beemt alles hebben geleerd over het ontstaan van Drenthe en de hunebedden, werd het voor de kinderen tijd om op bezoek te gaan bij een hunebed. De school is gelegen in de kop van Drenthe, daarom brachten ze een bezoekje aan het hunebed van Steenbergen.
Fred liet de kinderen zien hoe een ‘echt’ hunebed eruitziet, en daar aangekomen ontmoetten de kinderen een echte hunebedbouwster! Deze mevrouw ging op bezoek bij haar overleden man en had wat eten voor hem bij zich. De kinderen mochten van haar wel even proeven van de meelwormen.

steenbergen5
Afb. 4. De kinderen ontmoetten de hunebedbouwster, die hun meelwormen aanbiedt.

Nadat de kinderen de meelwormen hadden geproefd wilden de kinderen meer weten over die mevrouw in die rare kleding en vroegen haar het hemd van het lijf. De kinderen waren enorm verbaasd over het feit dat de hunebedbouwster haar eigen eten moest verbouwen en niet naar de supermarkt kon. Ook vonden de kinderen het maar wat raar dat de mevrouw geen wc in haar huis had, de kinderen niet naar school gingen en dat de mevrouw haar eigen kleding maakte.

steenbergen6
Afb. 5. De kinderen ontmoetten de hunebedbouwster, die hun meelwormen aanbiedt.

Een ontdekking van het ijstijdenlandschap
Na de ontmoeting met de hunebedbouwster gingen de kinderen op zoek naar de sporen van de ijstijden in het landschap. Waarbij de kinderen vooral keken naar wat ze in de grond konden vinden. De kinderen gingen op diverse manieren kijken naar de bodem: met hun ogen, met een schepje, met een metaaldetector en met een grondboor. Op deze manier gingen de kinderen steeds dieper in de bodem kijken en daar kwamen ze van alles tegen: van metalen objecten tot stenen.

steenbergen7
Afb. 6. De kinderen doen samen met Fred een grondboring.

De kinderen kwamen erachter dat er veel stenen uit de een-na-laatste ijstijd te vinden zijn in de grond en waren zeer trots op hun eigen vondsten. Kortom een geslaagde les over de ijstijden en hunebedden.

steenbergen8
Afb. 7. De vuursteenvondsten van een van de kinderen.

Dankwoord

Dit artikel is mede tot stand gekomen dankzij de school OBS De Veenpluis uit Zevenhuizen en ook gaat onze dank uit naar Marieke van Ginkel van Kunst & Cultuur Drenthe met haar rol als intermediair.

Auteur: Sabine van Wijk - AWN afd. 1 Noord-Nederland